Trong định hướng không gian Thủ đô, Hà Nội xác định 17 quảng trường trọng điểm, phân bổ từ lõi di sản lịch sử nội đô cho đến các trung tâm đô thị mới và vệ tinh.

Tại khu trưng bày Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm ở Bảo tàng Hà Nội, Sở Quy hoạch Kiến trúc Hà Nội giới thiệu các mô hình tổ chức không gian mới, trong đó có mạng lưới 17 quảng trường. Các không gian này không chỉ đóng vai trò là điểm nhấn kiến trúc, nơi sinh hoạt công cộng mà còn là hạt nhân thu hút du lịch và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Khối quảng trường trung tâm và lõi di sản lịch sử gồm Ba Đình là trung tâm chính trị, lịch sử đặc biệt quan trọng, nơi diễn ra các sự kiện, nghi lễ trọng đại cấp quốc gia; Đông Kinh Nghĩa Thục là hạt nhân của không gian đi bộ khu vực Hồ Gươm, điểm kết nối văn hóa giao lưu cộng đồng biểu diễn nghệ thuật đường phố; Đài Độc lập là điểm nhấn biểu tượng mang ý nghĩa lịch sử của Thủ đô.

Quảng trường Cách mạng tháng 8 là không gian nghệ thuật trước Nhà hát Lớn, biểu tượng kiến trúc mang giá trị lịch sử của lõi nội đô; tượng đài Lý Thái Tổ tạo cảnh quan bên bờ Hồ Gươm, nơi tổ chức nhiều sự kiện giao lưu văn hóa. Quảng trường 1/5 là không gian văn hóa công cộng gắn liền với cung Hữu nghị Việt Xô.

Khối quảng trường gắn với hạ tầng giao thông và đô thị nén theo mô hình TOD như ga Hà Nội sẽ là cửa ngõ giao thông huyết mạch kết hợp quảng trường đô thị nén, phục vụ lượng khách đường sắt lớn kết nối trung tâm; ga Gia Lâm sẽ là không gian phát triển kết nối phía đông sông Hồng.

Quảng trường ga Hà Đông là trung tâm hành chính – thương mại phía tây nam, tăng cường tiện ích kết nối giao thông công cộng. Quảng trường ga Phú Xuyên được quy hoạch tại cửa ngõ phía nam, đóng vai trò đầu mối giao thương và vùng kinh tế công nghiệp.

Khối quảng trường tại các khu đô thị mới, trung tâm công nghệ và giáo dục như Khu thể thao Mỹ Đình là không gian công cộng phía Tây, phục vụ các sự kiện thể thao, giải trí quy mô quốc tế; Khu đô thị Tây Hồ Tây là trung tâm hành chính mới, tích hợp không gian quảng trường giao lưu quốc tế hiện đại, văn minh.

Quảng trường Trung tâm khu đô thị Gia Lâm là điểm nhấn cho vùng đô thị mới mở rộng phía Đông. Quảng trường Khu công nghệ cao Hòa Lạc là hạt nhân của đô thị khoa học, không gian mở sáng tạo dành cho giới tri thức. Quảng trường Đại học Công nghệ – Hòa Lạc là không gian đô thị giáo dục thông minh.

Khối quảng trường văn hóa, đô thị vệ tinh như Cổ Loa tạo không gian văn hóa lớn kết nối vùng di sản lịch sử nghìn năm. Quảng trường đô thị Sóc Sơn là không gian trung tâm của đô thị vệ tinh phía Bắc, phục vụ định hướng dịch vụ sinh thái và tâm linh.

Hiện nay Hà Nội đã có 6 quảng trường thành hình như Ba Đình, Đông Kinh Nghĩa Thục, Cách mạng tháng 8, Lý Thái Tổ, 1/5, Khu thể thao Mỹ Đình, số còn lại đã có vị trí hoặc được định hướng theo quy hoạch.

Hà Nội trở thành đại đô thị sáng tạo tầm quốc tế

Quy hoạch chung Thủ đô tầm nhìn 100 năm hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện, trở thành “Thành phố sáng tạo” của khu vực châu Á và là trung tâm kết nối toàn cầu trong lĩnh vực văn hóa. Trong tương lai gần, bức tranh đời sống tinh thần của người dân Thủ đô sẽ có những bước chuyển mình với hệ thống thiết chế văn hóa, giải trí đồng bộ và hiện đại.

Một trong những điểm nhấn trong tương lai là trục cảnh quan sông Hồng dự kiến hình thành không gian triển lãm văn hóa nghệ thuật quy mô lớn dọc hai bên bờ sông, cùng với các công trình mỹ thuật công cộng mang đậm nét văn hóa biểu trưng của Thủ đô.

Khu vực ven sông Đuống được quy hoạch để trở thành tổ hợp dịch vụ du lịch sinh thái kết hợp thể thao cộng đồng. Người dân và du khách sẽ có cơ hội trải nghiệm các công viên chuyên đề quy mô như Hoa Lâm Viên, tái hiện văn hóa thời Lý tại xã Đông Anh hay công viên Phù Đổng Thiên Vương tại xã Phù Đổng

Tại khu vực phía Bắc sông Hồng và núi Sóc, trung tâm thương mại văn hóa, trường quay và khu vui chơi giải trí mang tầm vóc quốc tế sẽ được xây dựng, tạo nên cực tăng trưởng mới cho ngành công nghiệp giải trí Thủ đô.

Để giải quyết bài toán thiếu không gian công cộng tại khu vực nội đô, Hà Nội sẽ chuyển đổi công năng trụ sở của một số bộ, ngành cũng như các cơ sở sản xuất cũ. Quỹ đất này được ưu tiên hoàn toàn cho việc mở rộng các không gian văn hóa sáng tạo và công viên chuyên đề, đáp ứng nhu cầu vui chơi của người dân.

Đặc biệt, quần thể tòa nhà 19 Lê Thánh Tông (Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Dược Hà Nội) sẽ hình thành không gian Di sản – Học thuật – Ngoại giao cấp quốc gia, vừa giữ gìn giá trị lịch sử độc đáo, vừa duy trì dòng chảy học thuật đương đại, thúc đẩy loại hình du lịch học thuật mới lạ.

Đời sống văn hóa của người dân tương lai sẽ gắn liền với các không gian di sản được số hóa và phục dựng bằng công nghệ cao. Các điểm đến quen thuộc sẽ được nâng tầm thành những không gian văn hóa đặc trưng như khu vực phố cổ, phố cũ kết nối với cầu Long Biên lịch sử; trục hoàng thành Thăng Long – Ba Đình – Tây Hồ; Không gian văn hóa xứ Đoài (Sơn Tây, Ba Vì), quần thể Hương Sơn; công viên lịch sử Cổ Loa; không gian văn hóa đền Hát Môn, kết nối đền Hai Bà Trưng.

Thành phố cũng đặt mục tiêu đưa các làng nghề, thắng cảnh tiêu biểu như gốm Bát Tràng, quần thể thắng cảnh Hương Sơn, di tích Cổ Loa, cầu Long Biên… được UNESCO công nhận là di sản thế giới. Không gian lịch sử của Văn Miếu – Quốc Tử Giám cũng sẽ được nghiên cứu mở rộng và phục dựng để kết nối hài hòa với các không gian văn hóa tiêu biểu khác.

Hà Nội định hướng đăng cai thường niên các sự kiện nghệ thuật biểu diễn quốc tế, biến các festival đặc trưng của Thủ đô thành những thương hiệu có sức cạnh tranh toàn cầu.

Đoàn Loan

Vnexpress